او‌لین مدرسه های کشور ایران چه طور بودند؟

آموزش‌ در سده‌های ۱۲ و ۱۳ ه . ق در مکتب‌خانه‌ها و مدرسه های فقهی کشور ایران در حدی بود که اشخاص قرائت و نوشتن و حداکثر احکام فقهی را بیاموزند .
از در بین اشخاصی که‌این سطح را پشت راز می‌گذاشتند ,

تعداد معدودی که بضاعت و توان مالی و عشق به آموزش علم ها بیشتر را داشتند برای علم‌آموزی به شهرهای بزرگ و مذهبی که دارنده مدرسه ها علم ها فقاهتی دارای اعتبار بودند می‌رفتند .
او‌لین مدرسه ها نوین در کشور ایران از دوران محمدشاه قاجار صورت گرفتند .
اولی مکتب را کشیشی آمریکایی به‌نام پرکینز در ارومیه در سال ۱۲۵۴ ه . ق ساخت که در آن علاوه بر بعضی دانش‌های تازه , قالی‌باقی و آهنگری هم به خردسالان آموختن داده می شد و دو‌مین مکتب را اوژن بوره ( کشیش فرانسوی ) در سال ۱۲۵۵ در تبریز سازه کرد .

این‌ها همگی جدا از تلاش‌های میرزا حسن رشدیه از بنیانگذاران مدرسه های نوین برای تولید مکتب در شهرهای تبریز , مشهد مقدس و تهران است که ممکن است زیرا اهل ایران بود , با سرزنش‌ها و آزار هموطنان مواجه شد …

 

دارالفنون

دارالفنون اسم مکتب متوسطه‌ای بود که به ابداع میرزا تقی خان امیرکبیر در طول ناصرالدین‌شاه قاجار برای فراگیری علم ها و فوت‌و‌فن نو در تهران تأسیس شد . این مکتب اولی مکتب کشور ایران به سبك مدرسه های خوب اروپا بود .
امیر کبیر هفت استاد را در رشته‌های گوناگون برای درس دادن در‌این مکتب از اتریش به کشور ایران آورد .
مکتب دارالفنون ۱۳ دیروز از قتل امیرکبیر یعنی در ششم دی ماه ۱۲۳۰ خورشیدی بهره‌برداری شد .
شاگردان دارالفنون , جامه منحصر به خویش داشتند . آن ها سالی دو دست جامه تابستانی و زمستانی به بدون پول اخذ می‌کردند و ناهار را به خرج مکتب در آنجا می‌خوردند .
آنان امداد هزینه‌ تحصیلی یا این که مقرری اخذ می‌کردند که‌این مقرری بعد ها انقطاع شد . گاه به هر شاگرد عالی , انعام هم داده می شد .

در این مدرسه علاوه بر درسهای اصلی، درس زبان خارجه (فرانسه، انگلیسی و روسی )برای شاگردان تدریس می‌شد.
دارالفنون را همچنین می‌توان نخستین دانشگاه در تاریخ مدرن ایران دانست.

او‌لین مدرسه های دخترانه کشور ایران

تا پیش از مشروطیت , در کشور‌ایران به عوام چنین تلقین می شد که درس تلاوت برای دختران واجب , جایز و نیکو نیست .
فعال سازی اولی مکتب دختران در کشور‌ایران به وسیله بی‌بی خانم استرآبادی بود .
وی او‌لین مکتب دختران در کشور ایران را به اسم «دوشیزگان» در سال ۱۳۲۴ هجری قمری تاسیس کرد . ولی مبادرت جسورانه او با مخالفت بسياری روبرو شد . آخر و عاقبت , با وجود ايستادگی بی‌بی خانم این فشارها سبب شد مکتب دوشيزگان تعطيل شود .

مدرسه ناموس

مکتب «ناموس» مکتب دیگری برای دختران بود که در سال ۱۳۲۶ ه . ق بوسیله خانم طوبی آزموده در خيابان فرمانفرمای تهران تأسيس شد .
بعداز مقاومت‌های مضاعف زنان در قبال هنجارهای نادرست آن دوران , عاقبت در سال ۱۳۲۷ ه . ق كليه دبستانهای تهران مدنی شدند و رسماً ذیل چک سازمان فرهنگ و تمدن قرار گرفتند و ۴۶ باب مدرسه های دخترانه و پسرانه تأسيس گرديد .

رشیدیه

مدرسهٔ رشدیه اسم مدرسه‌ای است که میرزا حسن رشدیه در سال ۱۲۶۸ خورشیدی در ششگِلان تبریز تأسیس کرد که اول دبستان به سبک نوین در کشور‌ ایران بود .
بعد از یک‌سری سال به‌علت تخریب بنای مکتب , مدرسهٔ دیگری در کوی «جُبّه‌خانه» ساخته شد . این مکتب در غایت به محل کنونی در خیابان ارتش جنوبی تبریز منتقل شد .
رشیدیه در 97 سالگی در گذشت و وصیت کرد : “ من را در محلی به خاک بسپارید که هر روز شاگردان مدرسه ها از روی گورم بگذرند و از این بابت روحم بشاش شود ” .

شوکتیه

مکتب شوکتیه اولی موسسه فراگیری در شهرستان بیرجند بود که در ۱۲۶۹ ه . ش ( از محل موقوفات شوکت‌الملک اولیه ) تحت عنوان حسینیه شوکتیه ساخته شد و بعد ها تبدیل به مکتب شد .
این مکتب بعد از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز سومی مکتب بود که یادگرفتن به سبک تازه را در کشور‌ایران آغاز کرد .
مکتب شوکتیه ابتدا در مدت ابتدایی بود که بعداز مدتی متوسطه شوکتیه هم به آن افزوده شد .
برای تشویق اشخاص به درس خواندن در آنجا برای محصلین بی‌بضاعت و خانواده آنها کمک‌های نقدی و جنسی  خوبی در نظر گرفته می‌شد.
زنگ ورزش مدرسه ایرانی

زنگ ورزش مدرسه ایرانی

مکتب  سعادت بوشهر

مدرسه به روزی که در ۱۲۷۸ ش به سبک نوین آموزشی در بوشهر تأسیس شد , از نگاه تاریخی مامان مدرسه های جنوب جمهوری اسلامی ایران به حساب میآید .
این مکتب به دست احمدخان دریابیگی , حکمران بوشهر , تأسیس ‌شد .

روضه خوان محمدحسین خوشبختی و برادرش روضه خوان عبدالکریم از معلمین اول این مکتب بودند .
به جهت کمک‌های نقدی مظفرالدین پادشاه , این مکتب به خوشبختی مظفری معروف شد .

مکتب بهروزی تا سال ۱۳۲۵ هجری قمری منشا سرویس ها نوین آموزشی خیر فقط در بوشهر و حوزه خلیج عجم بلکه در نجف , کاظمین و بحرین نیز بوده به گونه ای که معلمان این مکتب برای درس دادن به شهرهای بندرلنگه , اهواز , بهبهان نیز رفته و مکتب تازه تاسیس کردند .

در مکتب بهروزی بوشهر علما و شخصیت‌های برجسته‌ای علم آموزی کردند و اشخاص فرهیخته‌ای از این مکتب فارغ‌التحصیل شدند .
یکسری سالیست که ۱۸ اسفند , سالروز تأسیس مکتب روشن بختی , با تیتر روز بوشهر جشن و پایکوبی گرفته می‌گردد .

 اولین مدرسه زابل

در زابل , او‌لین مکتب سبک نو به اسم احمدیه , منتسب به احمدشاه قاجار , به امر شوكت‌الملك دانش و به دست مرحوم سیدمحمد فرزان بهره‌برداری شد .

دراین مکتب كودك از كلاس نیم آغاز به آموزش می‌كرد , كه مواد درسی آن تنها آشنائی با حروف الفبا بود , در كلاس اولیه حروف آمیخته به نیز را در قالب كلمات به محصل می‌آموختند .

مبنا تحصیلی آنچنان قرص و محكم پی‌ریزی میشد كه محصل در كلاس چهارم قوی به تلاوت و محافظت متن ها پرباری زیرا گلستان سعدی و كلیله ودمنه بود . در كلاش ششم یا این که پایانی كلاس مکتب زبان‌های عربی , انگلیسی و فرانسه هم آموختن داده می شد .

در آن زمان , در مکتب شوكتیه بیرجند تا كلاس سوم متوسطه ( سیكل نخستین ) درس دادن می شد و از آن به آنگاه محصلین علاقه‌مند ناگزیر بودند تا جهت دریافت دیپلم به مکتب دارالفنون تهران بروند .

یک‌سری سال بعد از آن , مرحوم سید محمد فرزان مدرسه‌ای جدیدی احداث کرد و اسم این مکتب را به مکتب شاهپور تغییر و تحول اعطا کرد.

مدرسه محمدیه بندرلنگه

مکتب محمدیه که طبق داده ها بیان شده مدیر فراگیری و رشد شهرستان بندرلنگه پس از مدارسی مانند دارالفنون تهران و روشن بختی بوشهر از اولیه مدرسه های مملکت به حساب می‌آید .

این مکتب سال ۱۲۹۰ خورشیدی , در طول نیابت حکومت میرزا عبدالله خان نوری , مدحت‌السلطنه , به مدیر عبدالحق که از فضلا و ادبای دانا و اهل هندوستان بود تأسیس شد .

مکتب محمدیه قبلی از تأسیس , منزل متروکه و باغی بود که دارنده نخلستان و هم‌چنین محل اسکان تفنگچی‌ها و نگه‌داری اسب حکمرانان وقت بندر لنگه بود , مردمان شهر لنگه و اشخاص خیّر آن را نوسازی و نامش را محمدیه که مشتق از اسم حضرت محمد ( ص ) نهادند .